Rzeczy znalezione

Rzeczy znalezione objęte są regulacją ustawy z 20 lutego 2015 roku o rzeczach znalezionych

Ustawa określa:

obowiązki i prawa znalazcy oraz przechowującego;
postępowanie w sprawach odbierania zawiadomień o znalezieniu rzeczy, przyjmowania i przechowania rzeczy znalezionych oraz poszukiwania osób uprawnionych do ich odbioru;
postępowanie z rzeczami o wartości historycznej, naukowej lub artystyczne.

Rzeczy znalezione – nowelizacja

Rzeczy znalezione doczekały się istotnych zmian. W dniu 23 stycznia 2026 roku Sejm uchwalił ustawę o zmianie ustawy o rzeczach znalezionych
oraz ustawy – Kodeks cywilny.

Ustawa została ogłoszona w Dzienniku Ustaw i wejdzie w życie 19 maja 2026 roku.

Do rzeczy znalezionych przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

Właściwy starosta

Nowelizacja zmienia przepis określający właściwego starostę, stanowiąc, że:

Kto znalazł rzecz i nie zna osoby uprawnionej do jej odbioru lub nie zna jej miejsca pobytu, niezwłocznie zawiadamia o znalezieniu rzeczy starostę właściwego ze względu na miejsce znalezienia rzeczy (właściwy starosta).

Kwota graniczna – waloryzacja

Nowelizacja podwyższa wysokość kwoty znalezionych pieniędzy, której przekroczenie rodzi obowiązek ich oddania właściwemu staroście ze 100 zł do 5% minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Kto znalazł pieniądze, papiery wartościowe, kosztowności, o których mowa w art. 21 ust. 4, lub rzeczy o wartości historycznej, naukowej lub artystycznej i nie zna osoby uprawnionej do ich odbioru lub nie zna jej miejsca pobytu, oddaje rzecz niezwłocznie właściwemu staroście, chyba że znalezione zostały jedynie pieniądze, a ich kwota nie przekracza 5 % minimalnego wynagrodzenia za pracę, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2024 r. poz. 1773), obowiązującego w dniu znalezienia pieniędzy, lub – w przypadku znalezienia pieniędzy w walucie obcej – równowartości tej kwoty w tej
walucie, obliczonej według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski w dniu ich znalezienia, a w przypadku gdy w tym dniu nie ogłoszono takiego kursu – według ostatniego kursu ogłoszonego przed tym dniem.

Dokument zawierający dane osobowe

Ustawa wprowadza szczególny tryb postępowania ze znalezionym dokumentem zawierającym dane osobowe:

Kto znalazł dokument w rozumieniu art. 773 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r. poz. 1071, 1172 i 1508 oraz z 2026 r. poz. 184), zwanej dalej „Kodeksem cywilnym”, zawierający dane osobowe i nie zna osoby uprawnionej do jego odbioru lub nie zna jej miejsca pobytu, oddaje go niezwłocznie właściwemu staroście, chyba że dokument ten zawiera informacje o innym sposobie postępowania w przypadku jego znalezienia.

Rzeczy znalezione – sprzęt lub ekwipunek wojskowy

Znaleziony sprzęt lub ekwipunek wojskowy może być oddany nie tylko właściwemu staroście, ale także najbliższej jednostce organizacyjnej Żandarmerii Wojskowej:

Kto znalazł rzecz, której cechy zewnętrzne lub umieszczone na niej znaki szczególne wskazują, że stanowi ona sprzęt lub ekwipunek wojskowy, oddaje rzecz niezwłocznie właściwemu staroście albo najbliższej jednostce
organizacyjnej Żandarmerii Wojskowej.

Dokument wojskowy

Nowelizacja wprowadza osobny tryb postępowania ze znalezionym dokumentem wojskowym:

Kto znalazł dokument wojskowy, w szczególności legitymację, książeczkę lub zaświadczenie wojskowe albo kartę powołania, niezwłocznie oddaje go organowi wskazanemu w ten nie zawiera informacji o sposobie postępowania w przypadku jego znalezienia – właściwemu staroście albo najbliższej jednostce organizacyjnej Żandarmerii Wojskowej

Rzecz, której posiadanie wymaga pozwolenia

Ustawa przesądza, że znalezienie rzeczy, której posiadanie wymaga pozwolenia, w szczególności broń, amunicję albo materiały wybuchowe, lub rzecz, której oddanie wiązałoby się z zagrożeniem życia lub zdrowia wiąże się z obowiązkiem zawiadomienia o miejscu, w którym rzecz się znajduje, jednostki Policji.

Kto znalazł rzecz, której posiadanie wymaga pozwolenia, w szczególności broń, amunicję albo materiały wybuchowe, lub rzecz, której oddanie wiązałoby się z zagrożeniem życia lub zdrowia, niezwłocznie zawiadamia
o miejscu, w którym rzecz się znajduje, jednostkę organizacyjną Policji, a ta niezwłocznie zawiadamia o znalezieniu rzeczy właściwego starostę, przesyłając odpis protokołu, o którym mowa w art. 13 ust. 1.

Rzecz znaleziona w budynku publicznym

Ustawa zmienia także przepisy dotyczące sytuacji znalezienia rzeczy w budynku publicznym:

Kto znalazł rzecz w budynku publicznym, innym budynku lub pomieszczeniu otwartym dla publiczności albo środku transportu publicznego, oddaje rzecz zarządcy budynku, pomieszczenia albo środka transportu publicznego (właściwy zarządca).

Jeżeli właściwy zarządca zna osobę uprawnioną do odbioru rzeczy lub jej miejsce pobytu, niezwłocznie zawiadamia ją o znalezieniu rzeczy i wzywa do jej odbioru. Jeżeli właściwy zarządca nie zna osoby uprawnionej
do odbioru rzeczy lub jej miejsca pobytu, o znalezieniu rzeczy zamieszcza ogłoszenie na swojej stronie internetowej, o ile ją prowadzi.

Po upływie 30 dni od dnia otrzymania rzeczy właściwy zarządca niezwłocznie przekazuje ją właściwemu staroście, chyba że w tym terminie zgłosi się osoba uprawniona do jej odbioru.

Kto znalazł w budynku publicznym, innym budynku lub pomieszczeniu otwartym dla publiczności albo środku transportu publicznego rzecz, której posiadanie wymaga pozwolenia, w szczególności broń, amunicję albo
materiały wybuchowe, lub rzecz, której oddanie wiązałoby się z zagrożeniem życia lub zdrowia, niezwłocznie zawiadamia o tym właściwego zarządcę. Przepis art. 6 stosuje się odpowiednio, z tym że o miejscu, w którym
rzecz się znajduje, jednostkę organizacyjną Policji zawiadamia właściwy zarządca.

Ustawa przewiduje także inne zmiany ustawy o rzeczach znalezionych, w tym uproszczenie sposobu dokumentowania przyjęcia zawiadomienia o znalezieniu rzeczy oraz odebrania rzeczy znalezionej od znalazcy poprzez rezygnację z wydawania osobnego poświadczenia na rzecz sporządzenia protokołu oraz wydaniu znalazcy jego odpisu.

Zmiany w Kodeksie cywilnym

Opisywana ustawa zmienia także Kodeks cywilny stanowiąc, że w art. 187 § 1 i 2 otrzymują brzmienie:

„§ 1. Rzecz znaleziona, która nie zostanie przez osobę uprawnioną odebrana w ciągu 6 miesięcy od dnia doręczenia jej wezwania do odbioru, a w przypadku niemożności wezwania – w ciągu roku od dnia jej znalezienia, staje się własnością znalazcy, jeżeli uczynił on zadość swoim obowiązkom. Jeżeli jednak rzecz została oddana staroście, znalazca staje się jej właścicielem, jeżeli rzecz odebrał w wyznaczonym przez starostę terminie.

§ 2. Po upływie terminu do odebrania przez osobę uprawnioną rzecz znaleziona będąca zabytkiem lub materiałem archiwalnym staje się własnością Skarbu Państwa, a rzecz znaleziona umożliwiająca dostęp do pomieszczeń, pojazdów i innych zamykanych przedmiotów, w szczególności klucze, karty dostępu i piloty, lub będąca dokumentem zawierającym dane osobowe – własnością powiatu. Inne rzeczy znalezione stają się własnością powiatu po upływie terminu do ich odbioru przez znalazcę.”.

Autor: radca prawny Michał Kowalski