Akt w sprawie sztucznej inteligencji

Akt w sprawie sztucznej inteligencji

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689 z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie ustanowienia zharmonizowanych przepisów dotyczących sztucznej inteligencji oraz zmiany rozporządzeń (WE) nr 300/2008, (UE) nr 167/2013, (UE) nr 168/2013, (UE) 2018/858, (UE) 2018/1139 i (UE) 2019/2144 oraz dyrektyw 2014/90/UE, (UE) 2016/797 i (UE) 2020/1828 (akt w sprawie sztucznej inteligencji) , zwany skrótowo AI Act to akt prawny, kóry ustanawia, jak to określa Komisja Europejska  pierwsze w historii ramy prawne dotyczące sztucznej inteligencji, które uwzględniają zagrożenia związane ze sztuczną inteligencją i stawiają Europę w roli globalnego lidera.

Cel aktu

Akt w sprawie sztucznej inteligencji w motywie pierwszym wyjaśnia, że celem tego rozporządzenia jest poprawa funkcjonowania rynku wewnętrznego przez ustanowienie jednolitych ram prawnych, w szczególności w zakresie rozwoju, wprowadzania do obrotu, oddawania do użytku i wykorzystywania systemów sztucznej inteligencji (zwanych dalej „systemami AI”) w Unii, zgodnie z wartościami Unii, w celu promowania upowszechniania zorientowanej na człowieka i godnej zaufania sztucznej inteligencji (AI) przy jednoczesnym zapewnieniu wysokiego poziomu ochrony zdrowia, bezpieczeństwa, praw podstawowych zapisanych w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej „Kartą”), w tym demokracji, praworządności i ochrony środowiska, ochrony przed szkodliwymi skutkami systemów AI w Unii, a także wspierania innowacji.

Przepis art. 1 ust. 1 AI Act stanowi, że celem niniejszego rozporządzenia jest poprawa funkcjonowania rynku wewnętrznego i promowanie upowszechniania zorientowanej na człowieka i godnej zaufania sztucznej inteligencji (AI), przy jednoczesnym zapewnieniu wysokiego poziomu ochrony zdrowia, bezpieczeństwa, praw podstawowych zapisanych w Karcie, w tym demokracji, praworządności i ochrony środowiska, przed szkodliwymi skutkami systemów AI w Unii oraz wspieraniu innowacji.

Przedmiot AI Act

Akt w sprawie sztucznej inteligencji, jak wskazuje to art. 1 ust. 2, ustanawia:

a) zharmonizowane przepisy dotyczące wprowadzania do obrotu, oddawania do użytku oraz wykorzystywania systemów AI w Unii;

b) zakazy dotyczące niektórych praktyk w zakresie AI;

c) szczególne wymogi dotyczące systemów AI wysokiego ryzyka oraz obowiązki spoczywające na operatorach takich systemów;

d) zharmonizowane przepisy dotyczące przejrzystości w przypadku niektórych systemów AI;

e) zharmonizowane przepisy dotyczące wprowadzania do obrotu modeli AI ogólnego przeznaczenia;

f) przepisy dotyczące monitorowania wprowadzania do obrotu, nadzoru rynku, zarządzania i egzekwowania;

g) środki wspierające innowacje, ze szczególnym uwzględnieniem MŚP, w tym przedsiębiorstw typu start-up

Zakres zastosowania

Akt w sprawie sztucznej inteligencji stosuje się do: 

a) dostawców wprowadzających do obrotu lub oddających do użytku systemy AI lub wprowadzających do obrotu modele AI ogólnego przeznaczenia w Unii, niezależnie od tego, czy dostawcy ci mają siedzibę lub znajdują się w Unii czy w państwie trzecim; 

b) podmiotów stosujących systemy AI, które to podmioty mają siedzibę lub znajdują się w Unii; 

c) dostawców systemów AI i podmiotów stosujących systemy AI, którzy mają siedzibę lub znajdują się w państwie trzecim, w przypadku gdy wyniki wytworzone przez system AI są wykorzystywane w Unii; 

d) importerów i dystrybutorów systemów AI; 

e) producentów produktu, którzy pod własną nazwą lub znakiem towarowym oraz wraz ze swoim produktem wprowadzają do obrotu lub oddają do użytku system AI; 

f) upoważnionych przedstawicieli dostawców niemających siedziby w Unii; 

g) osób, na które AI ma wpływ i które znajdują się w Unii.  

Systemy AI – definicja

System AI jest definiowany w AI Act jako system maszynowy, który został zaprojektowany do działania z różnym poziomem autonomii po jego wdrożeniu oraz który może wykazywać zdolność adaptacji po jego wdrożeniu, a także który – na potrzeby wyraźnych lub dorozumianych celów – wnioskuje, jak generować na podstawie otrzymanych danych wejściowych wyniki, takie jak predykcje, treści, zalecenia lub decyzje, które mogą wpływać na środowisko fizyczne lub wirtualne.

Zakazane praktyki w zakresie AI

Akt w sprawie sztucznej inteligencji w przepisie art. 5 zakazuje wymienionych w nim praktyk w zakresie AI.

Autor: radca prawny Michał Kowalski
Okręgowa Izba Radców Prawnych w Lublinie Lb-1484
Kontakt